Microsoft Exchange Server DAG Site Resilience Kurulumu yapabilmek için öncelikli olarak Microsoft Exchange Server DAG kurulumunu tamamlanmış olması gerekmektedir.
Bilindiği gibi Microsoft Exchange Site Resilience ayarları Bilgi Teknolojileri iş süreklilik planlarında Disaster Recovery sınıfında yer almak bu sebepten ötürü Exchange Server Site Resilience ayarlarını yapmadan önce Microsoft Exchange server DAG kurulumunu tamamlamış olmamız gerekmektedir.
Microsoft Exchange Server Database Availability Group yapısı, daha önce kullanmış olduğumuz Exchange Server High Availability çözümlerine göre farklıdır ve bu makalemiz içinde Microsoft Exchange Server DAG kurulumu tamamlanmış Exchange Organizasyonuna, Microsoft Exchange Server DAG Site Resilience özelliğini ekleyeceğiz ve iş sürekliliğini fiziksel olarak bir başka veri merkezine genişleteceğiz.
Microsoft Exchange Server DAG Site Resilience Kurulumu tamamlandıktan sonra Microsoft Exchange Server Organizasyonu iki farklı fiziksel veri merkezi içinde ister aktif-aktif istersek de aktif pasif olarak çalışacaktır.

Microsoft Exchange Server Site Resilience
Yukarıda görmüş olduğunuz topoloji Microsoft Exchange Server 2013 zamanında kullanmış olduğumuz topolojiydi. Topoloji içinde görülen Clien Access Array ve Sunucuları Microsoft Exchange Server 2016 ile birlikte kullanılmamakta ve bu görevler MBX olarak gördüğümüz Exchange Serverlar üzerinde Client Access Services olarak çalışmakta.
Exchange Server 2007 ‘nin sahip olduğu karmaşık mimari ve Exchange Server 2003 ‘den devir alınan miras problemler Microsoft Exchange Server için Business Continuity Plan çözümlerinin yapılmasına engel oluyordu.
Bunun haricinde topolojide bir değişiklik bulunmamakta olup bu konuları Microsoft Exchange Server Role Konsolidasyon Süreci konu başlığı ile paylaşmış olduğumuz video eğitim içeriklerinde Exchange Database Availability Group mimarisinin gelişimini sizlere paylaşmıştık.
Microsoft Exchange Server 2007 ‘ nin sahip olduğu bu problemler Microsoft Exchange Server 2010 ile birlikte rafa kalkmıştı. Yeni Exchange Server Database Availability Group çözümlerinin esnekliği bir çok kuruluşun ihtiyacını karşılamış, Exchange Server High Availability, Exchange Server Disaster Recovery ve Exchange Server Site Resilience çözümleri kolaylıkla yapılabilir olmuştur.
Microsoft Exchange Server Client Access Server artık Client Access Servis çalıştığı için Microsoft Exchange Server DAGs ve Load Balancer Gereksinimi de gündemi geldi ve Microsoft Exchange Server DAG Site Resilience Kurulumu adımlarına geçmeden önce yukarıda paylaşmış olduğum video ve eğitim içeriklerini incelemenizi önermekteyim.
Microsoft Exchange Server DAG Nedir ve Exchange DAG Kurulumu tamamlanmış ve Ön gereksinim ve değişen güncel bilgilere sahip olduğunuzu düşünerek Microsoft Exchange Server DAG Site Resilience Kurulumu adımlarına başlıyoruz.
Microsoft Exchange Server DAG Site Resilience Kurulumu makalesi içinde aşağıda ki başlıklara ulaşacaksınız.
1. Active Directory Site and Services Ayarları
Microsoft Exchange Server DAG Site Resilience Kurulumu yapmadan önce bir takım ön gereksinimler bulunmaktadır. Bu ön gereksinimlerin başında Merkez Site içinde Exchange DAG Kurulumunun yapılmasıdır. Sonra ki temel gereksinim ise ikinci veri merkezi gereksinimlerinin tamamlanmasıdır.
Mevcut kullanmakta olduğumuz Exchange DAG mimarisini ikinci veri merkezine genişletmeden önce Microsoft Exchange Server DAG Site Resilience Kurulumuna başlamadan önce Active Directory Site ayarlarının tamamlanması gerekmekte.
Microsoft Exchange Server Active Directory Site ve Mailflow Mimarisi video eğitim içeriğinde Active Directory Site and Services ayarlarından bahsetmiş, ikinci veri merkezi için de bulunan Domain Controller ‘ile ikinci veri merkezi içinde çalışan Microsoft Exchange Server ‘in ilişkisini sizlere aktarmıştık.
Microsoft Exchange Server DAG Site Resilience Kurulumuna başlamadan önce bu gereksinimler tamamlanmış olması gerekmektedir.
Microsoft Exchange Server her 15 Dakika da bir barınmış olduğu Active Directory Site içinde ki Domain Controller sunucuları ile iletişim kurmakta ve bu Domain Controller sunucuları üzerinde ki bilgileri kullanmaktadır.
Active Directory Site içinde kaç adet domain controller bulunmakta, bunlardan hangileri Global Catalog olarak tasarlanmış gibi bilgileri Microsoft Exchange Active Directory Topolji servisi öğrenir ve kullanması için Exchange Server ‘a paylaşır.
Microsoft Exchange Server ‘in kullanmış olduğu ve Active Directory Site içinde ki ve dışında ki Domain Controller sunucularını Exchange server üzerinde ki Event ID 2080 MSExchangeDSAccess olay günlüklerinden görebiliriz.

MS Exchange DS Access
Bu olay günlüklerinde dikkat etmemiz gereken en önemli konu, kontrolleri yapmış olduğumuz Exchange Server ‘in barınmış olduğu veri merkezi içinde ki Domain Controller sunucularını kullanıyor olması gerekmektedir.
Yukarıda paylaşmış olduğum MS Exchange DS Access olay günlüğünü dikkatle bakarsanız eğer istanbul veri merkezi içinde bulunan Exchange Server , istanbul veri merkezi içinde bulunan domain controller sunucularını in-site olarak kullanırken ankara içinde bulunan domain controller sunucularını da Out-of-site olarak kullanmaktadır.
yani, istanbul da veri merkezi içinde barınan exchange server ankara veri merkezi içinde bulunan Domain Controller sunucularını öncelikli olarak kullanmamakta her bir exchange server kendi veri merkezi içinde bulunan domain controller sunucularını öncelikli olarak kullanmaktadır.
Bu mimari Exchange Server ‘in Active Directory Topoloji servisi tarafından kontrol edilmekte ve Exchange Server ‘a paylaşılmaktadır.
Exchange Server ‘in kullanmakta olduğu Domain Controller sunucularını Active Directory Topoloji servisi haricinde static kayıt ile düzenlemek isterseniz Microsoft Exchange Server Static Domain Controller Nedir konu başlığını incelemenizi önermekteyim.
2. Exchange DAG Alternate Witness Server
Microsoft Exchange Server Site Resilience mimarisini yapmadan önce Witness Server ‘i da ikinci veri merkezi içinde yedeklememiz gerekmektedir.

Microsoft Exchange Server DAG Configuration
Microsoft Exchange Server DAG Configuration
Microsoft Exchange Server DAG Nedir ve Exchange DAG Kurulumu tamamlanmış Exchange organizasyonu bilgilerini görmektesiniz. Mevcut organizasyonda şimdilik Microsoft Exchange Server DAG Site Resilience Kurulumunun yapılmadığını görebilmektesiniz.
Yukarıda paylaşmış olduğum komut ile Mevcut kurmuş olduğunuz Microsoft Exchange Server DAG ayarlarını görebilirsiniz. DAG01 isimli Exchange DAG cluster kümesi içinde bir adet Witness Server ve bu Witness Server ‘in bilgileri gözükmekte.
Microsoft Exchange Server DAG mimarisi için daha önceden Witness Server Gereksinimi tamamlamıştık. ilgili makalede paylaştığımız gibi aynı gereksinimleri ve ayarları ikinci veri merkezi içinde çalışacak olan Witness Server içinde tamamlamış olmanız gerekmektedir.
Ön gereksinimleri tamamladıktan sonra yukarıda paylaşmış olduğum komut ile Microsoft Exchange Server Organizasyonuna ikinci bir Alternate Witness Server ‘i tanımlamış olacaksınız.

Exchange Alternate Witness Server
Microsoft Exchange Server organizasyonuna ikinci Alternate Witness Server i tanımladıktan sonra ilk komutu tekrar çalıştırmakta ve değişen Microsoft Exchange Server DAG ayarlarını görebilmekteyiz.
istanbul veri merkezi içinde bulunan Witness Server ‘in bir yedeğini de böylece Ankara veri merkezi içinde tamamlamış olduk.
3. Exchange Database Availability Group IP Address
Yukarıda paylaşmış olduğum ekran görüntülerine bakarsanız eğer Exchange Database Availability Group IP Address ‘in sadece bir tane olduğu ve bu IP adresinin de istanbul veri merkezi içinde olduğunu görebilmektesiniz. Şimdi ise Microsoft Exchange DAG mimarisinin kullanabilmesi için Ankara veri merkezi içinde hazır bulunan ikinci IP adresini Microsoft Exchange DAG mimarisine ekliyorum.
Yukarıda paylaşmış olduğum komutu kullanarak Exchange Database Availability Group IP Address ekleyebilirsiniz.

Exchange Database Availability Group IP Address
Komutu çalıştırdıktan sonra Microsoft Exchange DAG mimarisinde ki değişikliği görebilmektesiniz. DAG kümemiz hem istanbul hem de Ankara veri merkezinde barınan iki farklı IP adresinin sahibi oldu.
4. Microsoft Exchange Server Datacenter Activation Mod
Microsoft Exchange Server DAG Site Resilience iki farklı Datacenter Activation Mod ‘a sahiptir. Bu mod ile Microsoft Exchange Server Site Resilience mimarisini Aktif-aktif yada aktif pasif kullanabilmekteyiz.

Microsoft Exchange Server Datacenter Activation mod
Microsoft Exchange Server Site Resilience mimarisini aktif-aktif kullanmak ve her iki fiziksel veri merkezi içinde bulunan Exchange Server ‘ların aktif olarak çalışmasını isterseniz Datacenter Activation mod özelliği off olarak kalmalıdır. Varsayılan Exchange Server Site Resilience ayarı bu şekildedi.
Yok eğer istanbul veri merkezi aktif, ankara veri merkezi de pasif veri merkezi olarak çalışsın istiyorsanız Datacenter Activation mod özelliğini DAGonly olarak çevirmeniz gerekmektedir.
5. Database Copy Auto Activation Policy
Datacenter Activation mod ile Microsoft Exchange Server Site Resilience mimarisini aktif-aktif yada aktif pasif çalışmasını belirledik. Eğer Aktif-Pasif çalışmasını istiyorsak yapmamız gereken bir diğer işlem ise Database Copy Auto Activation Policy ‘i Unrestricted Mod ‘dan Blocked Mod olarak değiştirmemizdir.
Varsayılan değer de Datacenter Activation Mod kapalı olduğu için Database Copy Auto Activation Policy ‘de Unrestricted Mod olarak çalışmaktadır. Datacenter Activation Mod ‘u Dag only olarak değiştirdiysek Database Copy Auto Activation Policy ‘de Blocked olarak değiştirmemiz gerekmektedir.
Yukarıda paylaşmış olduğum komut ile Microsoft Exchange Organizasyonu içinde bulunan DAG ‘ın Database Copy Auto Activation Policy değerini görebilirsiniz.
Yukarıda paylaşmış olduğum ikinci komut ile Microsoft Exchange DAG kümesi içinde bulunan Exchange Database ‘lerinin ANKDAG01 isimli sunucu üzerinde biz istemediğimiz sürece aktif olmayacağını belirityoruz.

Exchange DAG Database Copy Auto Activation Policy
Database Copy Auto Activation Policy ‘lerini belirleyerek Exchange Server iş sürekliliğini ve Disaster anında ki davranışları üzerinde tam yönetimi elde etmiş oluruz. Örnek olarak istanbul sunucuları üzerinde oluşabilecek anlık kesintilerde, felaket anı haricinde ki sunucu erişim problemlerinde veri tabanları Ankara veri merkezinden çalışmayacak ve switch over olarak adlandırılan disaster geçişini bizler yönetmiş olacağız.
6. DAG Activation Preference Numbers
Microsoft Exchange Server Site Resilience mimarisini aktif pasif çalıştırmaya karar verdiysek bir diğer önemli konu ise her bir Exchange Database özelinde Activation Preference Numbers ları belirlememiz gerekmektedir.
Activation Preference Numbers Exchange DAG mimarisi içinde bulunan Database ‘lerin öncelikli olarak hangi Exchange Mailbox üzerinde çalışmasını belirleyen öncelik değeridir.

Exchange DAG Activation Preference Numbers
Ankara veri merkezi içinde bulunan Exchange Mailbox ‘ları yukarıda görüldüğü gibi Activation Preference Numbers değerlerini 3 ve 4 olarak alırken istanbul veri merkezi içinde bulunan Exchange mailbox ‘ların da ise bu sayı 1 ve ikidir.
Activation Preference Numbers değerlerinde sonra Exchange DAG kümesi içinde bulunan her bir Mailbox, öncelikli olarak istanbul veri merkezi içinde çalışması için tasarlanmıştır.























