Microsoft Exchange Dag Cluster mimarisi geleneksel cluster mimarileri gibi Aktif-Pasif çalışabilen bir cluster mimarisi olduğu gibi özellikle Exchange Server 2016 ‘da ki Role Konsalidasyon sürecinden sonra Aktif – Aktif de çalışlabilir oldu.
Exchange Server ‘in her yeni sürümde ve bazende her yeni Cumulative Update Paketinde yenilendiğini artık bilmekteyiz.
Bu gün sizlere Microsoft Exchange DAG Cluster mimarisi için Exchange Veri tabanı APN numaralarını ve onların ne işe yaradıklarını paylaşacağım.
APN olarak kısaltma kullandığımız özellik, Exchange Database ‘leri için Activation Preference Number değeridir.
Bu APN değeri, Exchange DAG Cluster içinde barınan veri tabanlarının hangi Exchange Sunucusu üzerinde öncelikli olarak çalışacağını belirlemektedir.
Yanlış ayarlandığı zaman ciddi dar boğazlara neden olan, posta kutusu erişimlerine etki eden, exchange server performansına ve yedekleme görevlerine etki eden özel bir ayardır.
Bu ayar yanlış yapıldığı zaman, aslında tırnak içinde söylüyorum, yanlış ayarlamak mümkün olmasa da Exchange organizasyonları için uygun ayarlanmadığı zaman exchange server ‘in verimli çalışmasına etki etmektedir.
Exchange Server optimizasyon ve verimlilik çalışmaların da öncelikle bakmış olduğumuz ayarların başında gelmektedir.
Exchange DAG Cluster kümesinde çalışan veri tabanlarının APN ayarları kuruluş ihtiyaçlarına uygun olarak ayarlanmadığı zaman exchange sunucuları verimsiz, beklentinin altında performansla çalışmakta, performans problemleri başlamaktadır.
Bu APN ayarlarına şimdi topolojimiz üzerinden anlatalım.
Topoloji içinde hepimizin sahip olduğu Exchange DAG Cluster mimarisini görmektesiniz.
İki adet Exchange Sunucusu var ve bu sunucular üzerinde de Exchange Databaseleri barınmakta.
Exchange Database ‘lerinin her birisini tek bir sunucu üzerinde aktif, diğeri üzerinde de sadece pasif olarak çalıştırabilirsiniz.
E01 üzerinde bütün DB’leri 1 E02 üzerinde bütün DB’leri2 yap.
Bu çalışma şekline bizler Aktif-Pasif çalışma şekli demekteyiz.
Yada bazı Exchange Database ‘leri birinci sunucuda aktif bazıları da ikinci sunucuda aktif olarak çalışsın diyebiliriz.
Database2 için numaraları değiştir.
Bu çalışma şeklinde de her bir exchange Sunucusu hem aktif, hem de pasif veritabanlarını barındıracak ve böylece Exchange Sunucuları aktif-aktif çalışacaktır.
Exchange Database 01, Exchange Server 01 üzerinde aktif çalışırken, Exchange Database02 ‘de Exchange Server 02 üzerinde aktif olarak çalışacaktır.
Exchange Database ‘lerin hangi sunucu üzerinde aktif hangi sunucu üzerinde pasif çalışması gerektiğini APN ayarları ile yapabilmekteyiz.
APN ayarları, exchange veri tabanlarının öncelikli çalışacak olduğu sunucuları belirlemektedir.
APN, öncelikli atama değeri yada etkinleştirme tercih numarasıdır.
Bir exchange Veri tabanının barınmış olduğu ilk Exchange Sunucusu her zaman için APN 1 olarak numara alır.
Daha sonra bir exchange veri tabanını ikinci bir Exchange Sunucusuna eşitlediğimiz zaman APN2 numarasını alır.
Bu APN numaralarını DAG kümesine ekleme işleminde de değiştirebiliriz.
APN numarası da Exchange DAG Cluster kümesi içinde eşitleme yapılacak olan Exchange sunucu sayısı ile sınırlıdır.
Exchange DAG Cluster kümesi içinde 2 adet Exchange sunucusu var ve bir exchange database ‘sini iki farklı sunucuya eşitleme yaptıracaksak bir veri tabanı en fazla ikiye kadar APN numarası alabilmektedir.
Bir başka örnek.
Exchange DAG Cluster Kümesi içinde 5 adet sunucu var ve bizler bir Exchange Database I en fazla üç farklı sunucuya eşitleme yaptık.
Exchange DAG Cluster kümesi içinde 5 adet sunucu olsa bile bizler üç farklı sunucuya veri tabanı eşitlemesi yaptığımız için APN numarası en fazla üç olacaktır.
Exchange DAG Cluster kümesi içinde bulunan exchange sunucularından daha fazla sayıda APN ataması da yapamayız.
Şimdi APN numaralarının Exchange DAG Cluster kümesinde Aktif-Aktif ve Aktif-Pasif çalışmasına etkisini konuşalım.
Örneklerimiz üzerinden devam edelim.
Exchange Database01 , Exchange01 Sunucusu üzerinde aktif olarak çalışmakta.
Exchange Database02 de Exchange02 Sunucusu üzerinde aktif olarak çalışmakta.
Exchange Database ‘leri Exchange Sunucularına eşit olarak dağıtarak aktif-pasif çalışma tasarımını gerçekleştirdik ve yükü database özelinde dengeledik.
Altını çiziyorum bu yük dengeleme işlemi databse seviyesinde olup içinde ki mailbox ‘lar özelinde değildir, o nu da ayrıca paylaşıyor olacağız.
Database içinde ki mailbox’ ların iş gücü, işlem gücü ve trafiği bu konuya dahil değildir, bunu unutmayalım.
Şimdi bu aktif-aktif çalışma mantığını aktif pasif olarak değiştirelim.
Exchange01 sunucusu, bütün Database ‘leri aktif olarak barındırsın, Exchange02 sunucusuda pasif olarak barındırsın.
Bu tasarımda yapacak olduğumuz işlem, Database ‘nin APN numarasını değiştirmek ve Exchange01 Sunucusu üzerinde APN numarasını 1 yapmak olacaktır.
Bu durumda ne oldu.
Exchange01 , bütün databaseleri aktif olarak barındırırken Exchange02 De pasif olarak barındırdı.
Bu tasarım neden tercih edilir şimdi bunu anlatalım.
Kullanıcı erişimleri, mail alma ve gönderme işlemleri her zaman için APN değeri düşük sunucu üzerinden yapılırken, yedek alma görevleri de her zaman için APN değeri yüksek olan sunucu üzerinden yapılır.
Yani bizler bu tasarımı yaparsak sisteme şunu söylemiş olmaktayız.
Exchange01 sen aktif olarak çalış, veri tabanlarını aktif olarak sen hizmet ver, senin üzerinden mail gönderilsin ve alınsın, kullanıcılar senin üzerinden bağlantı yapsın derken, Exchange02 ‘e de sen pasif olarak çalış ve veri tabanı yedekleme görevi senin üzerinden yapılsın demekteyiz.
Kullanıcı erişimi ve exchange hizmet görevleri düşünüldüğü zaman aktif – pasif çalışma mantığı olsa bile arka tarafta Exchange Sisteminin verimli çalışabilmesi için aktif-aktif çalışma tasarımını görmektesiniz.
Bu APN numaraları Exchange Serverin verimli çalışmasına bire-bir etki etmektedir.
Bildiğiniz gibi Exchange Server 2016 ile birlikte bütün exchange görevleri birleşti ve Exchange Hub Transport Rol de Exchange Client Access Rol ‘de bir servis olarak Mailbox Server altında hizmet vermeye başladı.
Exchange Server Optmizasyon çalışmalarında biz bu sayılara bu sebeple dikkat ederiz ve bu sebeple APN numaraları önem kazandı.
Son kullanıcılar her zaman için aktif veri veritabanı üzerinden, yani APN değeri düşük olan sunucu üzerinden erişim yapmakta ve bu sunucu üzerinden de öncelikli olarak mail alıp-göndermeye çalışmaktadır.
APN değeri yüksek olan sunucu üzerinden de yedekleme görevleri yapılmaktadır.
Fakat bunun içinde bir kuralımız var ve bu kural da Exchange Server ‘in Ajan tabanlı yedek almak üzere tasarlanmış olması gerekmektedir.
APN numarasını bakarak yedek alma görevlerini Ajan tabanlı yedekleme yazılımları ile yapabilmekteyiz.
Hypervisor tabanlı çalışan yedekleme görevleri APN numaralarını çözemez.
Administrative Access Point konu başlığında ve Ip-Less DAG mimarisini anlatmış olduğumuz derste bu detayları sizlere paylaşmıştık.
Eğer, gün içinde yedek alma ihtiyacınız varsa ve sık aralıklar ile yedek alacaksanız aktif pasif tasarımını yapmalı, ajan tabanlı yedekleme görevleri ile pasif sunucu üzerinden yedek alma ihtiyacını karşılamalısınız.
APN numaraları sağlıklı ayarlandığı zaman yedek alma görevleri de sağlıklı olacaktır.
Bu nedenler düşünüldüğü zaman Exchange Server Optimizasyon çalışmalarında bizler APN numaralarına öncelikle dikkat ederiz ve mevcut yapılar için saha tecrübelerimizi müşterilerimize paylaşırız.
