Microsoft Exchange Server Diagnostics ve Health Manager Services , Microsoft Exchange Server ‘in sağlık durumunu izleyen Microsoft Exchange Servis ‘ dir.
Microsoft Exchange Server Diagnostics ve Health Manager Services, Exchange Server üzerinde çalışmakta olan servis ve bileşenlerin sağlıklarını kontrol eder, servis ve hizmetlerin çalışabilir durumunu izler ve hizmet kesinti durumlarını takip ederek sürekli olarak olay günlüğüne kaydeder.
Toplamış olduğu bu olay günlüklerini problem anında çözüm bulabilmemiz için saklanmakta ve Exchange Organizasyonu ve Exchange sunucularını izlemiş olduğumuz yada olay günlüklerinin merkezi olarak sakladığımız olay günlük toplayıcılarına (Log Collector) ve izleme çözümlerine paylaşmaktadır.
Microsoft Exchange Server Diagnostics ve Health Manager Services makalesi içinde aşağıda ki başlıklar hakkında bilgiler paylaşılacaktır.
Microsoft Exchange Health Manager Services
1. Microsoft Exchange Server Diagnostics ve Health Manager Services Nedir?
Microsoft Exchange Server Diagnostics ve Microsoft Exchange Server Health Manager Services, Exchange Server 2013 ile gelmiş bir özelliktir ve Exchange Server 2016 ve Exchange Server 2019 için de devametmektedir.
Bu iki servis Microsoft Exchange Server Kurulum işlemi tamamlandığı zaman varsayılan değerde çalışmaktadır.
Microsoft Exchange Server, bir çok kurum için iş kritik sunucu durumundadır ve mesai saati olmaksızın sürekli olarak hizmet vermesi beklenir.
Microsoft Exchange Server doğası gereği sürekli e-posta almalı ve göndermelidir. İş kritik bir sunucu olduğu için de Microsoft Exchange Server sürekli izlenmeli ve üzerinde oluşan her bir olayın da kayıt altına alınması gerekmektedir.
Exchange server kurulum işlemi tamamlandıktan sonra olay günlükleri Windows işletim sisteminin ve Exchange Server ‘in kurulmuş olduğu C:\ sürücüsü altında toplanmaktadır.
Bu olay günlüklerinin sürekli olarak toplanması, kayıt altına alınması ve saklanması, Exchange Server C:\ Disk alanının hızla dolmasına ve Exchange server ‘in çalışmasına etki etmekte ve bazen de aşırı büyüme sonrasında Microsoft Exchange server üzerinde yeterli disk alanı kalmamasına sebep olmakta ve sonrasında Exchange Server Hizmet kesintilerine neden olmaktadır.
Biraz tezat durum.
Microsoft Exchange Server Diagnostics ve Health Manager Services ile iş kritik sunucumuz olan Microsoft Exchange ‘i sürekli izliyoruz. Bir problem olduğu zaman yada olması muhtemel bir durum oluştuğu zaman bizlere bilgi vermesini istiyoruz. Alarm üretiyoruz, e-posta göndermesini, SMS göndermesini, izleme ekranlarına yansıtmasını istiyoruz. iş kesintisinin yada bir felaketin önüne geçmek istiyoruz fakat bu izleme servisinin oluşturmuş olduğu olay günlüklerini doğru ayarlamadığımız için bu servis, hizmet kesintisine neden oluyor.
Kaş yapalım derken, göz çıkartmak diye ben buna derim.
2. Microsoft Exchange Server Diagnostics ve Health Manager Services Nasıl çalışır?
Microsoft Exchange Server Diagnostics ve Health Manager Services ‘inin, Exchange server üzerinde hizmet kesintisi oluşturmaması için bu servis üzerinde ince ayarlar yapmamız gerekmektedir.
Microsoft Exchange Diagnostics
Microsoft Exchange Health Manager Services ve Microsoft Exchange Diagnostics Services ‘i durdurduğunuz zaman yeni olay günlükleri oluşmaz. Bu servis Microsoft Exchange Server Kurulum işleminden sonra hazırdır ve çalışmaktadır.
İhtiyacımız yoksa eğer evet bu Exchange iki servisi durdurabiliriz. Fakat unutmayalım, Exchange server için izleme hizmeti veren bir çok uygulama Microsoft Exchange Diagnostics Services ve Microsoft Exchange Health Manager Services ‘in üretmiş olduğu olay günlüklerinden beslenmektedir ve eğer Exchange server mimarisini sürekli izleyen bir çözümümüz varsa bu servisin çalışması beklenmektedir.
Pera Bilgi Sistemleri Blog sayfamızda #Azure Monitor için bir çok makale bulunmakta ve #Exchange Performance Counters etiketi ile bir çok makaleyi de paylaştık.
Microsoft Exchange Health Manager Services ve Microsoft Exchange Diagnostics Services ‘i durdurduğunuz zaman bu makalelerde paylaşmış olduğumuz hiç bir bilgiye sahip olamayacağız. Çünkü Exchange Organizasyonu ve içinde bulunan Exchange Server ‘lar izleme ve log toplama çözümlerimizi bu servis üzerinden beslemektedir ve Exchange Serverlar üzerinde ki bilgileri paylaşmaktadır.
Servis durursa, izleme çözümlerimiz, SMS ve e-posta gönderen hizmetlerimiz, izleme ekranlarımız çalışmayacaktır.
Bu gereksinim sadece #Azure Monitor için gerekli değil, Microsoft System Center Operation Manager, PRTG, Manage Engine Exchange Reporter, Solarwinds gibi diğer izleme ve olay günlük toplayıcıları için de zorunlu servislerdir.
3. Microsoft Exchange Server Diagnostics ve Health Manager Services Ayarları?
Microsoft Exchange Diagnostics Services ‘in biriktirmiş olduğu Diagnostics Olay günlünlerinin barınmış olduğu dizin aşağıda paylaşılmıştır ve bu dizini değiştirmeniz önerilmektedir.
Dizin değişikliği ile birlikte Microsoft Exchange Server Diagnostics ve Health Manager Services ‘için ince ayarları da yapmamız gerekmektedir.
En fazla kaç adet log tutsun, geriye dönük kaç adet log tutsun, bu logları ne kadar boyuta gelene kadar saklasın, paylaşsın vb… ayarları yapmamız gerekmektedir.
Exchange Server Diagnostics Logs
Exchange Server ETLTraces
Exchange tarafından oluşturulan bir diğer günlükler ise Exchange Server ETL Traces olay günlükleridir.
Bu dosyaların ortalama boyutu 50 MB ve ortalama her bir saatte üretilmektedir. Bu olay günlükleri varsayılan değerde geriye dönük olarak 100 Adet Tutulmaktadır.
Exchange Server ETL Traces Olay günlünlerinin barınmış olduğu dizin aşağıda paylaşılmıştır.
Exchange Server Tracing Log Registry Key
Microsoft Exchange server ETL Traces olay günlüklerinin varsayılan değerlerini her bir Microsoft Exchange Server üzerinde aşağıda ki yolu izleyerek değiştirebilirsiniz.
Exchange Tracing Path
Exchange Tracing Path varsayilan değerde aşağıdaki yolda barınmaktadır.
Exchange Tracing Max Trace File Count
Varsayılan değerde en fazla 100 Adet ETL Traces olay günlükleri tutulmakta ve bu değeri Exchange server gereksinimlerine bagli olarak değiştirebilirsiniz.
Saklanacak olan olay günlük sayısı ve olay günlüklerinin barınmış olduğu dizinler Exchange server performansına etki edecektir. Örnek yapılandırmalar kurum ihtiyacına bağlı olarak değişebilmektedir.
Örnek olarak Exchange Server üzerinde saklanması gerekli olan Exchange server ETL Traces olay günlük sayısını en az seviyede 5 yada 10 olarak belirleyebilir ve daha fazla ETL Traces dosyası saklamayarak Exchange server üzerinde disk alanında tasarruf sağlayabilirsiniz. Her bir ETL Traces log dosyasını, olay günlüğünü de Exchange Server için geliştirilmiş bir olay günlük toplayıcısı, performans analiz toplayıcısına paylaşarak bu olay günlüklerinin bu çözümler üzerinde arşivlenmesine, anlamlandırılmasını sağlayabilirsiniz.
4. Microsoft Exchange Server İzleme çözümleri
Microsoft Exchange Server ‘i izlemek için bir çok ürün ve yazılım bulunmaktadır. En eski zamanlardan beri kullanmakta olduğumuz System Center Operation Manager başta olmak üzere bulut çözümleri de bu işi artık yapabilmektedir. Azure Monitor için bir çok makale ve video eğitim içeriğini sizlere paylaştık ve Microsoft Exchange Server özelinde özelleştirilmiş yapılandırmaları da sizlere aktardık.
#exchange performance counters etiketi ile bu makale ve video eğitim içeriklerine erişim yapabilirsiniz. Azure monitor özelinde Microsoft Exchange Server ‘in geliştirilmiş ücretsiz bir çözüm yoktur. Fakat bizlerin hazırlamış olduğu ve bizim gibi bağımsız danışmanlar bu ihtiyaç için bir çok hazır dashboard ve Log üretme dosyasını ücretsiz olarak paylaşmakta ve bu çözümler ile Microsoft Exchange Server ‘i alt yapı katmanından (işlemci, ram, network) platform katmanına (Exchange Log ‘ları, Servisleri vb…) kadar uçtan uca izleyebilir ve Microsoft Exchange Server için izleme çözümünü karşılayabilir ve günün sonunda SLA sürelerinizi de raporlayabilirsiniz.
Microsoft Exchange Server Diagnostics ve Health Manager Services ile bire-bir benzerlik taşıyan fakat amacı farklı olan Microsoft Exchange Server Daily Performance Logs Dizini Değiştirme makalesini de incelemeniz gerektiğini sizlere hatırlatmak istiyorum ki iki konu bir-birinden farklı olsa bile bir-birini tamamlayan konu başlıklarıdır.
