IP adresi günümüz bilgi teknolojileri dünyasında bütün aygıtlar ve bütün işletim sistemleri tarafından kullanılan ve onların iletişim kurması için zorunlu olan bir gereksinimdir.
Microsoft Exchange Server da dış dünyaya hizmet veren bir sunucu sistemidir ve bu sebeple internal IP adres tasarımı ve external IP adres tasarımı dikkatli bir şekilde yapılmalıdır.
Yapacak olduğumuz IP adres tasarımı Exchange Server ‘in güvenliğine, onun sağlıklı çalışmasına ve daha verimli hizmet vermesini sağlayacaktır.
External IP adres tasarımını ayrıca konuşacağız ama external IP adres tasarımından önce Microsoft Exchange Server ‘in internal erişimi için IP adres tasarımını inceliyoruz ve e-posta iletişimine, Exchange server güvenliğine ve performansına etkilerini konuşuyoruz.
Exchange Server IP adres tasarımını Exchange Server gereksinimleri bölümünde Windows Server konu başlığında dile getirmiştik.
Sahip olduğumuz bir Exchange Server var ve bu Exchange Server ‘in da sahip olduğu bir adet internal IP adresi bulunmakta.
Bu IP adresi iç ağda bulunan bir ağdan verilmekte ve bu IP adresi de en başta Active Directory olmak üzere birçok ağ birimleri ile iletişim kurmakta.
Exchange Server ‘In e-posta trafiği, yönetimi ve daha bir çok ihtiyacı için bu IP adresi yeterlidir.
Bu IP adresi dış dünyaya iletişim kurduğu sürece ve Firewall ve SMTP gateway tarafından izinler verildiği sürece dış dünyaya e-posta gönderebilir ve alabilir durumdadır.
Exchange Server kurulumu ve çalışması için tek bir IP adresi zorunludur ve tek bir IP adresi ile e-posta trafiğini sağlayabiliriz.
Bu ip adresi e-posta trafiğini sağlıyor olsa bile Microsoft Exchange Server çalışma şekli ve bir kurumun e-posta ihtiyaçları düşünüldüğü zaman bu tek IP adresi yeterli kalmaya bilir.
Tek bir IP adresi ile kurulan exchange server ‘lar performans taleplerini karşılamayabilir, güvenlik açıklarına sebep olabilir.
Ihtiyaç duyulan IP adreslerini masaya yatırmadan önce Exchange server ‘in çalışma şeklini bir kez daha hatırlayalım.
Exchange Server e-posta alır ve e-posta alması için de Receive Connectorlere ihtiyacı vardır.
Bu Receive Connectorler de Exchange Server Kurulumu ile birlikte otomatik olarak oluşur ve Exchange server üzerinde bulunan IP adresine bağlanır.
Default Receive Connector ‘dur bu.
Receive Connector ‘ler de Exchange server 2016 mimarisi ile birlikte birden fazla çeşide ayrıldı ve bu konuyu da ayrıca inceleyeceğiz.
Bizler şimdilik e-posta almamızı sağlayan Receive Connecor ‘den bahsediyoruz.
Exchange Server e-posta gönderir ve e-posta göndermesi içinde Send Connectore ve kuruma bağlı olarak da birden fazla Send Connector’e de ihtiyaç duyabilir.
Exchange Server bir takım özel uygulama ve özel cihazlardan gelecek olan ve otomatik gönderilen e-postaları almak ve göndermek için de tasarlanabilir.
Varsayılan değer de bu ayarlar kapalıdır ve bizler kurumun özel ihtiyaçlarına bağlı olarak Relay Connectorleri yada kurumun ihtiyacına bağlı olarak Relay Server ‘ları da kurabiliriz.
Relay nedir diye sorarsanız Türkçe karşılığı naklen yayındır.
Yani, BT alt yapımız içinde bulunan bir uygulama yada bir cihaz düzenli olarak e-posta gönderecek ve bu e-postalar da bir kişi tarafından gönderilmeyeceği için Exchange server özelinde bir takım özel güvenlik ayarlarının yapılması gerekmektedir.
Doğru ayarlar yapılmadığı zaman güvenlik açığına sebep olacak, Exchange server güvenliğini tehtit edecektir. Bu sebeple Relay izinleri var sayılan değer de kapalı durumdadır.
Çalışma mantığı Receive Connector ‘lere benziyor olsa bile receive connectorlerin sahip olduğu güvenlik kalkanı Relay Connector ‘lerde daha zayıftır ve bu sebeple bu ayarların doğru, bilinçli bir şekilde, güvenlik önlemleri alınarak yapılması gerekmektedir.
Yanlış bir Relay Connector, iç yada harici e-posta sistemlerine mail atağı yapabilir ve Exchange Server performasına ve bunun da ötesinde kurum itibarına kurum saygınlığına etki edebilir.
Relay konusunu detaylı bir konu Relay Tasarımı başta olmak üzere Relay Connector ve Relay Server ‘ları da konuşacağız.
Bizler şimdi Konumuza geri dönelim.
Exchange Server e-posta trafiği için üç farklı hizmetten bahsettik. Mail alması Mail göndermesi ve özel e-postaların gönderilmesi için üç farklı hizmet.
Exchange Server Kurulumu ile birlikte bu üç gereksinim de Exchange Server ‘in kurulmuş olduğu Windows Server üzerinde ki tek IP adresi üzerinden sağlanır.
Bizler, kurumun ihtiyaçlarına bağlı olarak Gelen e-posta trafiğini giden e-posta trafiğini, Relay e-posta hizmetini ve alt yapı için ihtiyaç duyulan IP adreslerini dağıtabiliriz.
Her bir hizmet için ayrılmış IP adresleri, IP blokları ayırabilir ve Exchange server e-posta trafiğini ve sağlığını iyileştirebilir ve bir dar boğaz olmasını engelleyebilir ve bunların da ötesinde güvenliği sağlayabiliriz.
Exchange server güvenlik sıkılaştırma projelerinde bu ayırma işlemlerini önermekte ve kurumun sahip olduğu önem derecesine bağlı olarak da ayrılmış internal IP adreslerini tasarlamaktayız.
Bu çalışma sonrasında Exchange server her bir hizmet için ayrılmış networkleri kullanmakta, daha verimli ve daha güvenli e-posta trafiğine sahip olmakta.
Bir de Exchange Server sürekliliği var.
Exchange Server iş süreklilik projeleri yapıldığı zaman, Backup, DAG ve Disater recovery projelerinde ek IP adreslerine ihtiyaç duyulmakta.
Bu ek IP adresi Exchange Server 2013 SP1 CU4 sürümüne kadar zorunluydu.
Bu sürümden sonra IP-less Dag yada diğer ismi ile homeless dag mimarisi desteklenir oldu ve zorunlu IP adresi de artık opsiyonel oldu.
Bana soracak olursanız benim için bu günde iş sürekliliği için ek IP adresi zorunludur.
Kurmuş olduğum hiç bir DAG mimarisinde, iş süreklilik planında ve Exchange Server Disaster Receover Projelerinde IP-less Dag ‘I tercih etmedim.
Microsoft tarafından artık zorunlu olmayan ama tecrübelerimi soracak olursanız benim için zorunlu olan DAG networkü yapılandırılmalıdır.
Iş sürekliliğini konuşmaya başladık ve Exchange server Database yedekleme planlarını da bu başlık altında konuşmalıyız.
Exchange server Database yedekleme iş gücü Exchange server sürekliliği için zorunlu olduğu gibi Exchange Database ‘lerin için de aynı zamanda bir bakım işlemidir.
Exchange Server Database seviyesinde yapılan her bir yedekleme görevi aynı zaman da veri tabanları üzerinde ihtiyaç duyulan bakım, optimizasyon gibi iş güçlerini de yerine getirir.
Sanallaştırma ile birlikte Hypervisor seviyesinde alınan yedekleme görevlerinde bu iş güçleri biraz daha sınırlı, sade olarak yapılsa da uygulama seviyesinde yapılan application backup işlemleri Exchange server Databaselerinin ihtiyaç duyduğu bakımları da yapmaktadır.
Exchange server Backup planları Database seviyesinde yapılacaksa, Exchange server organizasyonun da DAG mimarisi de varsa Backup network tasarımı olmazsa olmaz tasarımlardan bir tanesidir.
Bir çok kuruma Exchange Database Backup, DAG replicasyonu, Exchange Site Extend projesi ve Bulut Backup projesini gerçekleştirmekteyiz.
Proje kapsamına göre Exchange Arşivleme çalışmalarını da bir arada yapmakta ve veri tabanı seviyesinde optimizasyon işlemlerini tek bir projede yapmaktayız.
Kapsamlı konu, Exchange Backup, Arşivleme ve DAG Replicasyonu için derinlemesine çalışmalarımız da olacak deyip bizler konumuza geri dönelim ve Exchange server backup network içinde bir adet network kartına ihtiyacımız olduğunu topolojimize ekleyelim.
Exchange Server ‘I tek bir IP adresi ile kurulum işlemlerini yapabiliriz ve Çok karmaşık bir yapımız yoksa tek bir ip adresi e-posta trafiği ve yönetimi için bizlere yeterli gelecektir.
Bu ip adresi de Mapi oğlarak adlandırılmaktadır.
Yapımız biraz daha karmaşık bir hal aldıyse, performans, güvenlik ve optimizasyon işlemleri yapılması gerekiyorsa, Bulut Backup, Disaster Recovery yada Exchange Server Site Extend projeleri varsa network kartlarını ve network ağlarını ayırmamız gerekmektedir.
Kuruma özel olarak her bir kurum e-posta uzantısı için E-posta alma networkü ayarlayabilir, E-posta gönderme networkü ayarlayabilir, ve ayrılmış networkleri Exchange Server’a bağlayabiliriz.
Ve bu sayılar ihtiyaç duyulan taleplere göre daha fazla da olabilir. Her bir network tasarımını da her konu başlığı altında ayrıca konuşuyor olacağız.
Ve bu bölümü kapatmadan önce altını çizmek istiyorum. Biliyorsunuz Windows Server üzerinde bir network kartına birden fazla IP adres bağlantısı yapılabilir.
Bu türde yapılan tasarımlar da Exchange server mimarisi için uygun olmayan tasarımlardır bunu da hatırlatmak istedim.
