Bir kullanıcı posta kutusu içinde bulunan bir nesneyi silebilir ve sildikten sonra silmiş olduğu nesneyi yedekleme yöneticisine bağlı kalmadan geri kurtarabilir.
Microsoft Exchange Server Database içinde bulunan Kurtarılabilir Nesneleri Tutma Süresi Konu başlığına bu satır ile giriş yaptık ve yanlış anlaşılma olmasın. Bu makalede bahsedilen konu bir kullanıcının “Deleted Item” klasöründen silmiş olduğu nesneyi geri getirmeyi anlatmamaktadır. Bu sebepten konuyu örnek bir senaryo ile başlamayı ve anlaşılabilirliği kolaylaştırmayı hedeflemekteyiz.

Mailbox move request
Yukarıda paylaşmış olduğum ekran görüntüsünde Database22 içinde bulunan bir posta kutusunun Database66 ‘dan Mailbox move request işlemi ile tamamlandığını görmektesiniz.

Mailbox move request
Yukarıda paylaşmış olduğum ikinci ekran görüntüsünde ise taşıma işleminin başarılı bir şekilde tamamlandığını görmektesiniz. Mailbox move request operasyonu başarılı bir şekilde tamamlanmış ve Database22 içinde bulunan posta kutusu başarılı bir şekilde Database66 ‘a taşınmış durumda.

Exchange Mailboxes
Mailbox move request işleminin başarılı bir şekilde tamalandığını gördük. Exchange Control Panel üzerinde Mailboxes bölümüne giriş yapıyoruz ve filtreleme bölümünden Exchange Database siralamasını gerçekleştiriyoruz.
Yapmış olduğumuz sıralama sonrasında Database22 içinde hiç bir kullanıcının olmadığını görmekteyiz ve bu Database ‘i silebiliriz.
Exchange Control Panel üzerinde görmüş olduğumuz bilgiyi aşağıda ki sorgular ile kontrol ediyoruz.
Sorgu çıktıları aşağıda ki ekran görüntüsünde paylaşıldı.

Get-Mailb0xStatistic
ilk çalıştırmış olduğumuz komut içinde Database22 içinde mabilbox olup-olmadığını kontrol ettik ve hiç bir mailbox ‘ın olmadığını gördük.
ikinci komut ise Database 22 içinde ki Mailbox Statictics bilgilerini istedik. Database22 içinde hiç bir mailbox olmasa bile taşımış olduğumuz verilerin halan daha database22 içinde olduğunu göstermekte.

Keep Deleted items Exchange Database
Database içinde hiç bir mailbox olmasa bile move request işlemlerini yapmış olduğumuz posta kutularının verileri Exchange Database üzerinde belirli gün kadar saklanmaktadır. Varsayılan değerde bu sayı
- Keep Deleted Items (silinen nesneler için) 14 Gün
- Keep deleted Mailboxes (silinen posta kutuları) 30 gün
Keep Deleted Items bölümü posta kutusu sahiplerini, Keep deleted Mailboxes ise Exchange ve Yedekleme yöneticilerini ilgilendirmektedir.
Keep Deleted Items
Her bir posta kutusu sahibi, posta kutusu içinde silmiş oldukları bir nesneyi exchange yada yedekleme yöneticisine ihtiyaç duymadan geri getirebilir. Bu süre Exchange yöneticisinin Keep Deleted Items bölümünde vermiş olduğu süre ile sınırlıdır.

Recover items recently removed from this folder
Kullanıcı, nesneyi Outlook üzerinde silinmiş klasörler içinden silinmiş olsa bile bu geri dönüş işlemi yapılmaktadır. Posta kutusu sahibi Deletem Items bölümüne gelip bu bölümden Recover items recently removed from this folder bölümüne geçiş yaparak silmiş olduğu nesneleri geri getirebilir.

Recover Deleted items
Keep deleted Mailboxes
Bir exchange yöneticisi Exchange Database içinde bulunan bir posta kutusunu sildikten sonra Keep deleted Mailboxes süresi içinde silinen posta kutusunu yedekleme yöneticisine ve yedekleme prosedürlerine bağlı kalmaksızın New-MailboxRestoreRequest komutları ile geri getirebilir.
Bu geri dönüş süresi var sayılan değer de 30 gün ile sınırlıdır. 30 gün sonrasında New-MailboxRestoreRequest komutları silinen posta kutusu için geçersiz kalacaktır.
Bir başka geçersiz kalma durumu da database üzerinde Don’t permanently deleted items until database is backed up kutusu işaretli kalırsa. Düzenli ve sağlıklı bir yedekleme göreviniz varsa posta kutusu ve posta kutusu içinde bulunan nesneler her yedekleme görevinden sonra silinecek. yada yedekleme göreviniz yok ise bu kutuyu işaretlerseniz hiç silinmeyecek anlamına gelmektedir.
Biz konumuza geri dönelim. Makale girişinde “Bir kullanıcı posta kutusu içinde bulunan bir nesneyi silebilir ve sildikten sonra silmiş olduğu nesneyi yedekleme yöneticisine bağlı kalmadan geri kurtarabilir” demiştik ve bizler bir Exchange yöneticisi olarak bu sürelerin bizlere etkisi nedir bunları inceleyelim.

Exchange Database Available New Mailbox Space
Exchange Mailbox Database White Space konu başlığı ile paylaşmış olduğumuz makalede bir exchange database üzerinde oluşan White Space yada diğer bilinen ismi ile Available New Mailbox Space süreçlerini konuşmuştuk.
Bir posta kutusu sahibi posta kutusu içinden bir nesne sildiği zaman, bir exchange yöneticisi bir database içinde bulunan bir mailbox’ı sildiği zaman yada bir başka Exchange Database taşıdığı zaman kaynak database üzerinde White Space yada diğer bilinen ismi ile Available New Mailbox Space oluşur.
Silme yada taşıma işlemi yaptıktan sonra database üzerinde Available New Mailbox Space oluşma süresi de Keep Deleted Items ve Keep deleted Mailboxes ile bire-bir paralellik göstermektedir. Bir posta kutusunu Exchange Database üzerinden sildikten sonra yada bir başka exchange database üzerine move request yaptıktan sonra kaynak database üzerinde silinen yada taşınan posta kutusu için bilgi görüyorsanız ve Available New Mailbox Space oluşmadığını sorguluyorsanız nedeni basit. Keep Deleted Items ve Keep deleted Mailboxes günleri bu beklemenize sebeptir.
Exchange Database Optimization
Exchange Server Database Kurtarılabilir Nesneleri Tutma Süresi konu başlığını bir başka örnek ile pekiştirelim.
Exchange Server üzerinde bulunan Database31 isimli veri tabanı içinde bulunan bütün posta kutuları bir-başka veri tabanına taşındı. Posta kutusu seviyesinde yapılan bu Mailbox Migration işlemleri sağlıklı bir şekilde tamamlandı ve Database31 içinde herhangi bir posta kutusu kalmadı.

Exchange Server Database Mailbox Statistics
Get-MailboxStatistics komutu ile kontrol ettiğimiz zaman Mailbox Migration işlemlerinin yapılmış olduğu Exchange Database içinde kullanıcıların olduğu görülmektedir. Halbu ki bu kullanıcılar Exchange Database31 içinden taşındı ve Database31 isimli Exchange Database içinde kullanıcı bulunmamaktadır.
Bütün kullanıcılar bir başka Exchange Database üzerinde barınıyor olsa bile Keep Deleted Mailboxes bölümünde belirtilen süre kadar Exchange Database31 üzerinde barınmaya devam edecektir.
Bu işlemi doğrulaya bilmek için Get-Mailbox -Database komutunu çalıştırıyorum.
Exchange Server Database Mailbox Database
Get-Mailbox -Database çıktısında görüldüğü gibi Exchange Database31 içinde hiç bir posta kutusu bulunmamaktadır. Taşıma işleminin yapılmış olduğu bütün kullanıcılar Exchange Database31 üzerinde Keep Deleted Mailboxes süresince saklanacaktır.

Exchange Available New Mbx Space
Yukarıda paylaşmış olduğum ekran görüntüleri farklı zaman dilimlerinde alınmıştır. Exchange Available New Mbx Space bölümüne dikkatli baktığınız zaman Exchange Database üzerinde oluşan Available New Mbx Space ilk ekran görüntüsünde 581 GB iken Keep Deleted Mailboxes süreci sonrasında bu değer 924 GB olarak güncellenmiştir.
Yani, Mailbox Migration işlemlerinin tamamlanmış olduğu ve farklı Exchange Database üzerinde barınan her bir posta kutusunun verileri Keep Deleted Mailboxes süreci bittikten sonra Exchange Database üzerinden temizlenmektedir.

Exchange Database EDB file
Exchange Database üzerinde Available New Mbx Space oluşmuş olsa bile Exchange Database ‘nin sahip olduğu EDB file ‘da herhangi bir ufalma olmayacak bu alan Exchange Database ‘nin barınmış olduğu veri depolama havuzu üzerinde yer kaplamaya devam edecektir.

Exchange Database EDB file manually delete
Exchange Database üzerinde herhangi bir posta kutusu kalmadıktan sonra, içinde bulunan bütün posta kutuları taşındıktan sonra ve Keep Deleted Mailboxes süreci tamamlanıp Exchange Database üzerinde EDB File boyutu kadar Available New Mbx Space oluştuktan sonra Exchange Database EDB file manually delete işlemini yapabilir ve veri depolama havuzuna bu alanı geri verebilirsiniz.























