Exchange Server öğreniyorum eğitim serimizin ikinci bölümün de Exchange Server için gereksinimleri, zorunlu olmayan, önerilen fakat kuruma ve kuruluşa bağlı olarak da zorunlu olacak olan ürün ve hizmetleri incelemeye devam ediyoruz.
Daha önce ki çalışmamız da microsoft exchange server prerequisite öğrenmiştik ve ön koşullar olmaz ise Exchange Server ‘in kurulamayacağını, ön koşullar da bir problem olursa Exchange Server’in hizmet veremeyeceğini belirtmiştik.
Bu ön koşullar olmaz ise olmaz ana kurallarımız ve şimdi ise bu çalışmamız da önerilen, kuruma göre değişkenlik gösteren ürün ve hizmetleri inceliyoruz.
1. Exchange Server Requirements
Requirements bölümüne ihtiyaçlarımız desek bile bu bölümde ki ihtiyaçlar olmazsa olmaz ürün ve hizmetler değildir. Olmasını isteriz, olması gerektiğini vurgularız fakat bunlar ön koşul ve zorunlu çözümler değildir.
Bu Gereksinimler olmadan da Exchange Server Kurulumu yapılabilir ve Exchange organizasyonu hizmet verebilir. Bu gereksinimler nelerdir, şimdi bunları konuşalım.
1.1 Exchange Server Firewall ve internet Gereksinimi
Firewall ve internet erişimini ilk sıraya yerleştirebiliriz. Firewall ve internet erişimini önerilen ihtiyaçlar bölümünde görüp de şaşırmayın. Microsoft Exchange Server için güvenlik duvarı ve internet erişimi zorunlu bir ihtiyaç değildir.
Bildiğiniz gibi Microsoft Exchange Server dış dünyaya hizmet veren bir ürün olsa da dahili ağ içinde, iç mesajlaşma için de kullanılmaktadır. Dış dünyaya kapalı tasarlanan bir exchange Server dış dünya ile iletişim kurmayacağı için bu ihtiyaç Microsoft Exchange Server için zorunlu değildir.
Bu ihtiyaç ne zaman zorunlu olur?
Dış dünyadan e-posta almak istediğimiz zaman yada dış dünyaya ileti göndermek istediğimiz zaman güvenlik duvarı ve internet erişimi o zaman zorunlu olacaktır.
Bu bölümde bir başka gereksinimi daha belirtmemiz gerekmekte.
1.2 Exchange Server Public IP Adresi Gereksinimi
Kullandığımız Exchange Server dış dünyaya ileti gönderecek ve alacaksa eğer değişmeyen bir Public IP adresine ihtiyacımız vardır.
IP Adresi ihtiyacı, internal da kullanılacak olan Exchange Server içinde zorunludur ama o IP adresini, Windows Server bölümünde konuşacağız ve konu başlıklarında ip adresi tasarımını, Mapi networkü, Replicasyon IP adresini, backup network tasarımını ve Relay IP ihtiyaçlarını da detaylı olarak konuşacağız ve Exchange Server için ip adresi tasarımını detaylı olarak inceleyeceğiz.
Public IP adresi ihtiyacını da güvenlik bölümünde, güvenlik tasarımında özellikle SMTP Gateway bölümünde detaylı olarak inceleyeceğiz.
SMTP Gateway dediğimiz zaman IP itibarı, ip adres saygınlığı da bir başka gereksinimdir.
1.3 Exchange Server SMTP Gateway Gereksinimi
SMTP Gateway, Exchange Server için bir başka zorunlu olmayan ihtiyacımız.
Bir Exchange Server, dış dünyaya e-posta gönderecek ve alacaksa eğer SMTP Gateway çözümüne ihtiyacımız vardır. Bu ihtiyaç zorunlu değildir ve SMTP gateway çözümünü kullanmayan bir çok kuruluş bu gün de bulunmaktadır.
Eğer günümüz Spam yağmuruna yakalanmak istemiyorsanız, göndermiş olduğunuz bir iletinin Spama düşmesini istemiyorsanız, gönderilen bir iletinin güvenli bir şekilde karşı tarafın Kabul etmesini istiyorsanız o zaman zorunludur.
IP adres itibarı da bunun için zorunludur.
Ama SMTP Gateway olmadan da Exchange Server üzerinden e-posta gönderebilir ve alabilirsiniz. SMTP Gateway ihtiyacını da detaylı olarak sizlere paylaşacağız ve IP adres itibarını da detaylı olarak inceleyeceğiz.
SMTP Gateway tasarımı, Exchange server özelinde geliştirilen üçüncü firma SMTP Gateway çözümlerini ve Microsoft SMTP Gateway çözümlerini de sizlere paylaşacağız.
Microsoft Exchange Server ‘in sahip olduğu Hub Transport seviyesinde ki SMTP güvenlik çözümlerini de ayrıca inceliyor olacağız.
1.4 Exchange Server Sandbox Gereksinimi
SMTP Gateway çözümleri kadar zorunlu olmasa da son yıllarda artan saldırılara karşı çözüm üreten en önemli güvenlik çözümlerinden bir tanesidir.
Günümüzde, SMTP Gateway çözümüne bile yatırım yapmayan firmaları gördükten sonra Sandbox güvenlik çözümünü kullanan firma sayısının çok az olduğunu söyleyebiliriz ve bu durumda günümüz maliyetlerini düşündüğümüz zaman çok da şaşırtıcı bir durum değildir.
SMTP Gateway güvenlik çözümü gelen ve giden iletiler için güvenlik çözümü sağlarken Sandbox çözümü sadece gelen iletiler için güvenlik çözümü sağlamaktadır ve SMTP Gateway ‘in yapmadığı ek güvenlik çözümlerini bizlere sunmaktadır.
Exchange Server ‘in hizmet ettiği kuruluş eğer kritik seviyede bir sektörse, banka, finans kuruluşu, sağlık kuruluşu yada güvenlik temelli bir firma ise bu kuruluşlarda Sandbox ‘ı görmeye başladık.
Son zamanlarda SMTP Gateway çözümleri de sandbox a benzer çözümler üretmeye başladı, bunu da belirtmek isterim.
SMTP Gateway üzerinde ki sandbox çözümleri bire-bir Sandbox gibi çalışmasa da Sandbox ‘ı olmayan kuruluşlar için az da olsa ihtiyacı karşılayan çözümlerdir.
Sandbox çözümleri genellikle gelen iletirileri denetliyor olsa bile bazı özel çözümlerde Hub Transport seviyesinde araya giren Sandbox çözümleri de bulunmakta ve her iki trafiğide denetlemekte.
Bunlar özel çözümler ve Exchange Server özelinde ileti güvenliği için sandbox çözümü geliştiren firmalar da var bunları da ayrı başlıkta konuşuyor olacağız.
Microsoft tarafında ise bir office 365 hizmeti olan ATP çözümleri de sandbox ihtiyacını karşılamaktadır. Exchange Online yapılarında ve hibrit mimarilerde bu güvenlik çözümlerini kullanmaya başladık.
1.5 Exchange Server MFA Gereksinimi
Kullanmakta olduğumuz Exchange Server dış dünyaya açık olarak çalışıyorsa Exchange Server ‘a erişim için MFA çözümü, birden fazla doğrulama yöntemi neredeyse zorunlu oldu.
Parolasız koruma çözümleri eğitim serimizde MFA çözümleri için Exchange Server özelinde birden fazla çalışmaları yaptık ve Exchange server Role Konsalidasyon bölümünde MFA ihtiyacını da detaylı olarak konuşuyor olacağız.
Bildiğiniz gibi Exchange Server’ın yönetimi artık web arayüzünden yapılmakta ve konsalidasyon süresince erişim yöntemleri de değişti. Kullanıcı erişimi de yönetici erişimi de artık aynı servis üzerinden yapılmakta.
Kullanıcılarımızı güvenli bir şekilde Exchange Servera bağlamamız artık zorunlu ve bu güvenlik önlemleri de MFA çözümleri ile sağlanmakta.
Altını çiziyorum, zorunlu bir çözüm değil. Exchange Server, MFA olmadan da çalışmakta ve de hizmet vermektedir. Ama, MFA güvenlik çözümlerinin olmadığı bir ortamda, Exchange Server a erişimler ne kadar güvenli bunu tartışmamız ve bu güvenlik ihtiyacını konuşmamız gerekmekte ve bunları da konuşacağız.
1.6 Exchange Server Load Balanger Gereksinimi
Exchange Server 2013 ile birlikte Load Balanger kullanımı zorunlu olmuştu ve aslında bu gün de zorunlu bir ihtiyaç. Geçmiş zaman da paylaşmış olduğum Microsoft Exchange Server iş süreklilik planı makalelerinde Exchange Server 2010 ve Dag mimarisini incelemiştik.
Microsoft firmasının Network load balanger çözümü artık Exchange Server için desteklemiyor ve Exchange Server için üçüncü firma Load Balanger çözümleri öneriliyor.
Load Balanger çözümü Bu gün de zorunlu ve iş süreklilik planı için fiziksel yada sanal olmak üzere üçüncü firma ürünlerini kullanmalıyız.
Load Balanger çözümü zorunlu olsa bile bir çok firma tarafından bu gün de kullanılmamakta ve desteklenen yada desteklenmeyen çözüm ve ürünler ile ihtiyaçlar karşılanmakta.
Karmaşık bir konu ve Exchange Server organizasyonlarında Load Balanger ürünü nasıl yapılandırılmalı ve bu ürüne sahip değilsek nasıl bir tasarım yapmalıyız, bunları detaylı olarak sizlere sunacağız.
1.7 Exchange Server Backup Gereksinimi
Exchange Server ‘in bir file server olmadığını hatırlatmak istiyorum ve Yedekleme çözümü de Exchange Server mimarileri için zorunlu değildir.
Evet, göndermiş olduğunuz ileti ve almış olduğunuz iletiler Exchange Server Database içinde depolanır ve burada saklanır.
Bu iletiler, günümüz iş yapma modelleri düşünüldüğü zaman çok kritik konumda olsalar da yedekleme çözümleri Exchange Server için zorunlu değildir.
Hatırlayanlar vardır ve Exchange Server Role Konsalidasyon bölümlerinde de detaylı olarak konuşacağız.
Exchange Server 2010 ile birlikte Dags çözümüne kavuştuk ve Microsoft da Dag mimarisine o kadar güveniyordu ki pazarlama cümleleri yedekleme üzerindeydi.
Artık yedek almanıza gerek yok diye ajans çalışması yapılıyor ve bu söylemlerini Exchange Server veri tabanlarının artık kullan at diskler üzerinde bile çalıştığını söylüyorlardır.
Evet, Dag mimarisi bu gün daha da güçlü ve daha da sağlıklı çalışmakta.
Exchange Database leri bu gün de kullan ve at diskler üzerinde çalışmakta ve bir problem de olmamakta.
Ve bu gün, çok çok büyük kuruluşlar da exchange databaselerini yedeklemiyor.
Kiritik öneme sahip iletiler tırnak için de kritik verilerimizi saklayan iletileri yedek almayan kuruluşlar bu gün de var ve yedekleme çözümleri Exchange server için seçmeli çözümlerdir, zorunlu değildir.
Bu söylediklerimden şunu anlamayın sakın.
Exchange Server databaseleri yedeklemeyin, yedek almayın demiyorum.
Bu mümkün ama bu yapılar için yapılması gerekli olan ince ayarlar bulunmakta ve bir takım riskleride satın almamız gerekmekte.
Bu riskleri satın almak istermisiniz, bunları da konuşacağız.
Ayrıca söylemeden bu bölümü geçmeyelim, yedekleme çözümleri exchange server e-posta Sistemleri için sadece yedekleme çözümleri değil aynı zaman da bir optimizasyon ve bakım işlemini de yapan çözümlerdir.
Exchange Server bakım ve optimizasyon süreçlerini yedekleme başlığında detaylı olarak inceleyeceğiz.
1.8 Exchange Server Archive Gereksinimi
Yedekleme çözümleri ile birlikte konuşacak olduğumuz bir başka başlık, Arşivleme çözümleri.
Yedek almayın, yedekleme ürünlerine yatırım yapmayın derken bir başka ihtiyacında altını çizelim.
Exchange Server için arşivleme ihtiyacını, yasal yaptırımları, regülasyonlara uyumlu kuruluşlar için yedek alma ihtiyacından daha öncelikli olan bir başka ihtiyacı, arşivleme ve journaling ihtiyacını konuşacağız.
1.9 Exchange Server Journalink Gereksinimi
journaling ihtiyacını, yedekleme, arşivleme ve database optimizasyon başlığı altında birden fazla senaryo ve edinilmiş tecrübe ile sizlere paylaşacağım.
1.10 Exchange Server Signature / Disclaimer (imza) Gereksinimi
Günümüz de her kuruluş, hangi sektöre hizmet ediyorsa etsin yapmış olduğu en temel iş e-posta göndermek ve e-posta almak.
E-posta gönderirken, yeni bir Müşteri, kişi yada kurum ile tanışırken belki de ilk teması e-posta ile yapmaktayız.
E-posta altında yazan bilgilerimiz ise e-posta gönderen kişinin kartviziti olmakta.
Durum böyle olunca imza çözümleri Exchange server için zorunlu olmasa bile küçük-büyük her firmanın kullandığı ve kullanmak istediği çözümlerin başında gelmekte.
İmza çözümünü, Kimileri kart visit olarak kullanmakta kimileri ise her bir ileti altında reklam amaçlı kullanılmakta.
Ve kullanım alanı o kadar fazla ki güvenlik ürünlerinden bile fazla kullanılmakta.
Exchange server eğitimlerimiz de imza çözümlerini, Microsoft ‘un sunmuş olduğu disclaimer yani sorumluluk reddi çözümlerini, bir ileti için footer yapılandırmasını detaylı olarak inceleyeceğiz.
Disclaimer ile signature farkını da detaylı olarak konuşuyor olacağız.
1.11 Exchange Server Office Online / UM Gereksinimi
Exchange Serve Role Konsalidasyon süreci için detaylı makaleleri geçmiş zamanda paylaşmış ve bunun video içeriklerini de üretmeye başladık.
Exchange Server 2007 zamanında başlayan yani 2008 senesinde başlayan birlikte çalışma, online çalışma serüveni pandemi döneminde artış gösterdi.
Eskiden, Exchange Server eposta göndermek ve almak haricinde birlikte çalışma desteği de bulunan bir üründü.
Bu sadece Exchange Server 2007 için geçerliydi.
Sonra ki sürümler de bu yanlış politikadan vazgeçildi ve Exchange Server eskiden olduğu gibi sadece e-posta gönderen ve alan bir ürün haline geri döndü.
Fakat, Exchange Server ‘in bütün sürümleri birlikte çalışma iş modeli ile uyumlu çalışmakta, Microsoft Teams, Skype gibi ürünler ile ve eski çözümler olan Microsoft Lync ve OCS ile de ortak çözümlerde buluşmakta.
Birlikte çalışma çözümleri her kuruluş için zorunlu olmadığı için Exchange server için de zorunlu olmayan ürünlerdir.
Birlikte çalışma çözümlerini ve Exchange server ile birlikte çalışma deneyimlerimizi eğitimlerimizde sizlere paylaşacağız.
1.12 Exchange Server Monitoring Gereksinimi
Exchange Server üzerinde bir ileti gitti mi, geldi mi en temel izleme ihtiyacımızdır ve Exchange Server da bunu kendi içinde göstermektedir.
Fakat ihtiyaçlar sadece bunun ile sınırlı değildir.
Exchange Server üzerinde ki kaynaklardan tutunda birlikte çalışmış olduğu ürünler, yedekleme, load balanger, kullanıcı web erişimleri ve onların izinleri, kullanıcı bağlantıları, bağlantı yapan aygıtlar ve çok daha fazlasını da izlememiz gerekmekte.
Exchange Server özelinde Microsoft ‘un odaklanmış olduğu bir izleme çözümü bulunmamakta.
Eskiden vardı, tam kapsamlı olmasa da Scom ile belirli seviyede izleme işlemlerini yapabiliyorduk.
Bu günse üçüncü taraf firmalar devreye girmekte ve Exchange Server özelinde izleme çözümleri geliştirilmekte.
Fakat işin ehli uzmanlar bu izleme çözümlerinin çok daha fazlasını zaten Exchange Server üzerinde, ek bir yatırım yapmadan da elde etmekte.
Ücretsiz yazılmış bir çok Powershell aracı technet üzerinde hazır bulunmakta ve bizleri beklemekte.
Exchange Server e-posta sistemlerinde izlenecek o kadar çok bileşen var ki Exchange Server e-posta sistemleri nasıl izlenmeli öncelikle bunu öğreneceğiz ve sonrasında izleme çözümlerini detaylı olarak konuşacağız.
1.12 Exchange Server Siem Gereksinimi
Dünya genelinde kulllanılan bir çok Exchange server dış dünyaya açık bir şekilde çalışmakta ve günümüz de en fazla saldırı alan sistemlerin başında gelmekte.
Güvenlik tehtit merkezi, Siem çözümleri artık Exchange Server için en temel ihtiyaçların başında.
Exchange Server oltalama mailleri, exchange server özelinde yapılan saldırılar, güvenlik açıkları ve çok daha fazlasını öğreneceğiz, Exchange server korumasını nasıl yapmalıyız, nasıl önlemler almalıyız bunları konuşacağız.
Güvenlik çözümleri ile izleme çözümlerini birleştirecek ve müşterilerimize sunmuş olduğumuz çözümleri ve tasarımları sizlere paylaşacağız.
1.13 Exchange Server Proaktif Hizmetler
Microsoft Exchange Server günümüz de en fazla saldırı alan, eskiye göre çok daha fazla güncellenen, sürekli yeni sürümü piyasaya sürülen, çevre birim bağımlılığı neredeyse en fazla ürünlerin başında.
Durum böyle olunca, bu değişkenleri yakalamak, günü yakalamak, exchange server e-posta alt yapısını korumak, kollamak, güncellemek, güne uyumlu olmak için de proaktif hizmetler en temel ihtiyaç olmakta.
Pera bilgi Sistemleri olarak Exchange server eğitimlerini, bakım, güncelleme ve projelendirme hizmetlerini proaktif hizmetler kapsamında sunmakta ve her biten proje sonrasında müşterilerimize ücretli ve ücretsiz olarak bu hizmetimizi vermekteyiz.
Exchange Server ‘in ihtiyaç duyduğu bakım ve hizmet modellerini proaktif hizmetler kapsamında nasıl yaptığımızı, müşterilerimize nasıl çözümler sunduğumuzu ve örnek çalışma modelleri ile sizlere sunuyor olacağız.
